TURNİKELER TİCARİ VE İMPROVİSE TURNİKELER OLARAK İKİYE AYRILIR. BURADA TİCARİ EKSTREMİTE TURNİKLERİ KONU EDİLMİŞTİR.
- Turnike paketinden çıkmış genel kontrolü yapılmış ve yeniden katlanmış olarak taşınmalıdır.
- Turnike loop (halka) şeklinde taşınmalıdır.
- Eğitim turnikesi ile operasyona gidilmemelidir.
- Barış şartlarında her personel defalarca prova / eğitim yapmalı ve turnike uygulamasını kas alışkanlığı haline getirmelidir.
- Her personelin turnikesi veya bireysel ilk yardım çantası operasyon süresince önceden belirlenmiş standart bir yerde olmalıdır.
- Turnike aşırı sıcaktan, soğuktan ve ıslaklıktan korunmalıdır.
- Turnikeler bir uzuv yaralanmasına bağlı arteriyel bir kanama varsa veya uzuv kopması (ampute) ise kullanılmalıdır.
- Basit yüzeysel veya venöz yaralanmalarda turnike kullanılmamalıdır.
- Turnike normal şartlarda kopan uzvun veya yaranın 5-7 cm.üzerine konulmalıdır.
- Turnike sadece çatışma ortamında, riskin çok yüksek olduğu, ikinci yaralanmalardan korunmak, zaman kazanmak, düşmanın ateşinden kurtulmak ve yaralıyı kurtarmak maksadıyla ateş altında, humerus ve femurun en proksimaline yani bacakta kasıklara yakın, kolda koltuk altına en yakın noktaya konulur.
- En üste turnike koymaktaki amaç; yaralının görülen yarasının üzerinde başka mermi veya şarapnel parçalarının gelmiş olabileceği ve bunu ortaya çıkarıp yarayı inceleyecek vaktin ve emniyetli bir ortamın olmadığı içindir.
- Yaralı emniyetli alana alınınca /çekilince veya ortam emniyetli hale gelince, turnike ve yapılan tüm işlemler tekrar gözden geçirilmelidir.
- Turnike yerinde mi?
- Kayma olmuş mu?
- Kanama tekrar başlamış mı?
- Şayet ateş altındaki ilk uygulama bozulmuş ise müdahale edilir.
- Emniyetli alanda tekrar muayene ve değerlendirme yapılır.
- Kanama var mı?
- Yaralanma noktası ile turnike konulan mesafe ne kadar uzak?
- Turnikeye gerçekten ihtiyaç var mı?
- Bu soruların cevabına göre müdahaleye devam edilir.
- Kanama devam ediyorsa ve ilk turnikenin yeri uygunsa turnike sıkılanır
- Turnike sıkılanmasına rağmen kanam devam ediyorsa, ilk turnikenin hemen üzerine veya altına (neredeyse temas edecek yakınlıkta) ikinci turnike konulur.
- Turnike noktası ile yaralanma noktası arası uzak ise 2. Turnike yaranın 5-7 cm üzerine. Konulur ve yukarıdaki turnike yavaşça gevşetilerek iptal edilir.
- Turnikeye ihtiyaç yok ise (yara değerlendirme, anatomi bilgisi çok önemli) turnike kaldırılır ve bası bandajları ile müdahale edilir.
- Uzuv kopması veya arteriyel bir kanama varsa turnike çıkarılmaz. Turnike gevşetilmez.
- Turnike arteriyel kan akışını durdurmaz ise, arter kanı götürür fakat yüzeyel venler kapatıldığı için uzuv kısa sürede şişer.(dikkat!!!)
- Turnike bütün uzuvlara uygulanabilir tercihen yaranın hemen üzerine (5-7 cm) uygulanır. (sadece çatışma altında en yukarıya)
- Turnikeyi yaralı kendine uyguluyorsa turnike bandını kendine doğru, yani mediale doğru çekerek yapmalıdır.
- Turnike sıkı yapılmalıdır.
- Turnikenin ırgat kolu sağlam olmalıdır.
- Irgat kolu alüminyum ve sağlamlaştırılmış plastik tercih edilmelidir.
- Turnikenin ırgat kolu 3 yarım tur yani 540 derece çevirdikten sonra kanamayı durdurmalıdır.
- Turnike ırgat kolu 3 yarım tur çevrilmesine rağmen durmuyorsa turnike bandı gevşek sarılmış demektir.
- Doğru bir turnike sadece cerrahi bir merkezde çıkarılmalıdır.
- Turnikenin bantları serbest kalmamalıdır. Zira takılıp açılabilir, gevşeyebilir. Bu sebeple tokanın arasından geçirilerek emniyete alınmalıdır.
- Turnike uygulama saati mutlaka zaman bandının üzerine yazılmalıdır.
- Gereksiz yere yapılan turnike uzuv kaybına sebep olabilir.
- Uzun süre tahliye edilemeyen turnikeli yaralılar uygun cerrahi veya hastane ortamına ulaşmadan turnike gevşetilir ise ciddi / hayati sonuçları olabilir.
- Kazazede 2 saati aşkın bir süre içinde tahliye edilememiş ise konulan turnike ve yara üzerine konulan bandaj veya kapamalar kontrol edilmelidir.
- Bu işlem yapılırken önce bandaj açılır ve yara ortaya çıkarılır.
- 2 saati geçmiş ve halen tahliye edilememiş yaralının turnikesi çok dikkatli gözlemleyerek hafifçe açılır.
- Kanamanın durmuş olma ihtimali çok yüksek olmakla beraber sadece yara üzerine basınç yapan bandajlar iile yaralı tahliye edilmelidir.
- Amaç o bölgedeki sinirlerin zarar görmesini engellemektir. Kuvvet kaybı, his kaybı ve en önemli sonucu paralizi (felç)dir.
- 4 saati aşmış uzuv turnikeleri gevşetildiği zaman “geri dolaşım” ın başlamasıyla beslenme olmadığı için ölen hücreler dolaşıma karışarak kazazede de toksik reaksiyonlar başlatabilir.
- Bu reaksiyonlar uygun müdahale edilmediği taktirde ölümcül olabilir.
